Hverjir urðu sigurvegarar?
Nú er kosningum til Alþingis lokið og segja margir guði sé lof. Eins og allir vita þá hélt ríkisstjórnin velli og þökkuðu einnig margir guði fyrir það. Aftur á móti voru ekki allir jafnánægðir og ef vel var að gáð gat maður greint einstaka blótsyrði hér og þar og sumir hverjir fussuðu og sveiuðu, lái þeim hver sem vill.
Stuðningsmenn sem og flokkarnir hafa keppst við það undanfarna daga að lýsa yfir hverjir voru sigurvegarar í kosningunum og hefur verið heldur hjákátlegt á köflum að fylgjast með þeirri baráttu.
Fyrst skal nefna Frjálslynda flokkinn sem segjast vera sigurvegarar kosninganna. Þeir ginntu allmarga sjómenn til að kjósa sig útá illa unnar og illa undirbúnar tillögur um breytt fiskveiðistjórnunarkerfi þar sem hver sá maður sem kynnti sér tillögurnar af einhverju viti sá að voru ekki traustvekjandi. Þeir spiluðu algerlega frítt spil í kosningabaráttunni, þeir þurftu ekki að bera ábyrgð á einu né neinu og lofuðu öllu fögru, svipuð taktík og bakarinn beitti í síðustu bæjarstjórnarkosningum og við sjáum í dag hvernig það fór. Í kappræðum komust Frjálslyndir upp með það á ótrúlegan hátt, að tala í hringi og geta ekki svarað gríðarlega mikilvægum spurningum sem snertu fiskveiðistjórnunartillögur þeirra. “Hvað ætliði að hafa marga sóknardaga á ári, Guðjón fyrir þessi skip?” Ekkert kom svar frekar en endranær heldur var barið í borðið og krafist breytinga. Jújú það er ekki hægt að neita því að þeir ginkeyptu margan sjómanninn sem féll fyrir þessum baráttuanda og þrátt fyrir mjög svo vafasamar aðferðir á köflum og engan veginn traustvekjandi, er í sjálfu sér ekki hægt annað en að hrósa þeim fyrir það hvernig þeir stóðu að málum. Eftir 10 ár verður ekki spurt að aðferðunum sem var beitt heldur því að Frjálslyndi flokkurinn jók fylgi sitt um 3,2 % og tvöfaldaði þingmannafjölda flokksins, úr tveimur í fjóra. Að því leyti er hægt að taka undir það að Frjálslyndir voru að vissu leyti sigurvegarar þessara kosninga.
Framsókn segjast einnig vera sigurvegarar kosninganna. Þeir vilja m.a. meina það að á þeirra herðum hafi hvílt erfiðustu málaflokkarnir. Þeir voru með félagsmálin, heilbrigðismálin, umhverfismálin og síðast en ekki síst iðnaðarmálin, þar sem allt fór jú í bál og brand yfir útaf fyrirhugaðri Kárahnjúkavirkjun. Einnig var flokknum spáð algeru afhroði fyrir kosningarnar því allar kannanir langt aftur í tímann bentu eindregið til þess. En þessi rótgróni landbúnaðarflokkur kom sterkur inn á lokakaflanum og háði ótrúlegan endasprett. Þeirra fylgi stóð þó nokkurn veginn í stað frá síðustu kosningum, töpuðu 0,7 % af því fylgi og þingmannatalan hélst sú sama, eða ellefu menn. Því er ekki hægt að segja að Framsókn séu einhverjir sigurvegarar, frekar væri að segja að þeir hefðu átt besta endasprettinn.
En Samfylkingin vill eigna sér allan heiðurinn af þessum kosningum og segist að sjálfsögðu vera sigurvegari, eins og þeirra er von og vísa. Eitt er mjög einkennandi fyrir vinstri menn, þeir segjast alltaf vera sigurvegarar allra kosninga og virðast þeir þá engu skeyta um úrslitin sjálf eða tölurnar. Nægir að nefna bæjarstjórnarkosningarnar í fyrra þar sem Sjálfstæðisflokkurinn fékk 47 % allra greiddra atkvæða í Vestmannaeyjum, 8 % meira en V-listinn sem að auki tapaði þónokkru fylgi frá bæjarstjórnarkosningunum þar á undan. Meirihlutinn féll að vísu vegna framboðs Framsóknar og vinstri menn fögnuðu eins og óðir væru og lýstu því yfir statt og stöðugt að þeir væru sigurvegarar kosninganna! Hvernig er hægt að vera sigurvegari kosninga með minna fylgi en fjórum árum áður og þar að auki með 8 % færri atkvæði en aðalkeppinauturinn og ná því ekki aðalmarkmiðinu, að komast yfir Sjálfstæðisflokkinn? Allavega er það ofar mínum skilningi.
En sem sagt Samfylkingin er að þeirra mati, sigurvegarar þessarar kosninga. Það er jú alveg rétt að flokkurinn bætti við sig 4,2 % frá síðustu kosningum og þremur þingsætum á meðan Sjálfstæðisflokkurinn tapaði 7 % frá því síðast og fjórum þingsætum. Það er að mínu mati alltof mikið en ef mið er tekið af því að í kosningunum ´99 setti Sjálfstæðisflokkurinn met í fylgi, voru með yfir 40 % fylgi á landsvísu sem er auðvitað með ólíkindum gott, voru allar líkur á því að flokkurinn myndi tapa fylgi næst. Miklu nær er að horfa á meðalfylgi flokksins sem er tæplega 37 % og þá sést að tapið er ekki eins mikið eða rétt um 3 %.
En hver voru markmið Samfylkingarinnar í þessum kosningum? Jú, það voru þrjú helstu markmið. Númer eitt var að steypa Sjálfstæðisflokknum og Davíð Oddssyni af stóli og fella ríkisstjórnina. Það tókst ekki. Númer tvö var að verða stærri en Sjálfstæðisflokkurinn. Það tókst ekki. Númer þrjú var að koma Ingibjörgu Sólrúnu inn á þing. Það tókst ekki. Hvernig getur flokkur sem setur sér þrjú markmið fyrir kosningarnar og tekst ekki að ná neinum af þeim, sagst vera sigurvegari? Enn og aftur er það ofar mínum skilningi.
Sjálfstæðisflokkurinn hafði verið í ríkisstjórn í 12 ár og sótt var að honum sem aldrei fyrr. Markmið Sjálfstæðisflokksins var allan tímann mjög skýrt. Að ríkisstjórnin héldi velli. Og viti menn! Það tókst!
Nú er kosningum til Alþingis lokið og segja margir guði sé lof. Eins og allir vita þá hélt ríkisstjórnin velli og þökkuðu einnig margir guði fyrir það. Aftur á móti voru ekki allir jafnánægðir og ef vel var að gáð gat maður greint einstaka blótsyrði hér og þar og sumir hverjir fussuðu og sveiuðu, lái þeim hver sem vill.
Stuðningsmenn sem og flokkarnir hafa keppst við það undanfarna daga að lýsa yfir hverjir voru sigurvegarar í kosningunum og hefur verið heldur hjákátlegt á köflum að fylgjast með þeirri baráttu.
Fyrst skal nefna Frjálslynda flokkinn sem segjast vera sigurvegarar kosninganna. Þeir ginntu allmarga sjómenn til að kjósa sig útá illa unnar og illa undirbúnar tillögur um breytt fiskveiðistjórnunarkerfi þar sem hver sá maður sem kynnti sér tillögurnar af einhverju viti sá að voru ekki traustvekjandi. Þeir spiluðu algerlega frítt spil í kosningabaráttunni, þeir þurftu ekki að bera ábyrgð á einu né neinu og lofuðu öllu fögru, svipuð taktík og bakarinn beitti í síðustu bæjarstjórnarkosningum og við sjáum í dag hvernig það fór. Í kappræðum komust Frjálslyndir upp með það á ótrúlegan hátt, að tala í hringi og geta ekki svarað gríðarlega mikilvægum spurningum sem snertu fiskveiðistjórnunartillögur þeirra. “Hvað ætliði að hafa marga sóknardaga á ári, Guðjón fyrir þessi skip?” Ekkert kom svar frekar en endranær heldur var barið í borðið og krafist breytinga. Jújú það er ekki hægt að neita því að þeir ginkeyptu margan sjómanninn sem féll fyrir þessum baráttuanda og þrátt fyrir mjög svo vafasamar aðferðir á köflum og engan veginn traustvekjandi, er í sjálfu sér ekki hægt annað en að hrósa þeim fyrir það hvernig þeir stóðu að málum. Eftir 10 ár verður ekki spurt að aðferðunum sem var beitt heldur því að Frjálslyndi flokkurinn jók fylgi sitt um 3,2 % og tvöfaldaði þingmannafjölda flokksins, úr tveimur í fjóra. Að því leyti er hægt að taka undir það að Frjálslyndir voru að vissu leyti sigurvegarar þessara kosninga.
Framsókn segjast einnig vera sigurvegarar kosninganna. Þeir vilja m.a. meina það að á þeirra herðum hafi hvílt erfiðustu málaflokkarnir. Þeir voru með félagsmálin, heilbrigðismálin, umhverfismálin og síðast en ekki síst iðnaðarmálin, þar sem allt fór jú í bál og brand yfir útaf fyrirhugaðri Kárahnjúkavirkjun. Einnig var flokknum spáð algeru afhroði fyrir kosningarnar því allar kannanir langt aftur í tímann bentu eindregið til þess. En þessi rótgróni landbúnaðarflokkur kom sterkur inn á lokakaflanum og háði ótrúlegan endasprett. Þeirra fylgi stóð þó nokkurn veginn í stað frá síðustu kosningum, töpuðu 0,7 % af því fylgi og þingmannatalan hélst sú sama, eða ellefu menn. Því er ekki hægt að segja að Framsókn séu einhverjir sigurvegarar, frekar væri að segja að þeir hefðu átt besta endasprettinn.
En Samfylkingin vill eigna sér allan heiðurinn af þessum kosningum og segist að sjálfsögðu vera sigurvegari, eins og þeirra er von og vísa. Eitt er mjög einkennandi fyrir vinstri menn, þeir segjast alltaf vera sigurvegarar allra kosninga og virðast þeir þá engu skeyta um úrslitin sjálf eða tölurnar. Nægir að nefna bæjarstjórnarkosningarnar í fyrra þar sem Sjálfstæðisflokkurinn fékk 47 % allra greiddra atkvæða í Vestmannaeyjum, 8 % meira en V-listinn sem að auki tapaði þónokkru fylgi frá bæjarstjórnarkosningunum þar á undan. Meirihlutinn féll að vísu vegna framboðs Framsóknar og vinstri menn fögnuðu eins og óðir væru og lýstu því yfir statt og stöðugt að þeir væru sigurvegarar kosninganna! Hvernig er hægt að vera sigurvegari kosninga með minna fylgi en fjórum árum áður og þar að auki með 8 % færri atkvæði en aðalkeppinauturinn og ná því ekki aðalmarkmiðinu, að komast yfir Sjálfstæðisflokkinn? Allavega er það ofar mínum skilningi.
En sem sagt Samfylkingin er að þeirra mati, sigurvegarar þessarar kosninga. Það er jú alveg rétt að flokkurinn bætti við sig 4,2 % frá síðustu kosningum og þremur þingsætum á meðan Sjálfstæðisflokkurinn tapaði 7 % frá því síðast og fjórum þingsætum. Það er að mínu mati alltof mikið en ef mið er tekið af því að í kosningunum ´99 setti Sjálfstæðisflokkurinn met í fylgi, voru með yfir 40 % fylgi á landsvísu sem er auðvitað með ólíkindum gott, voru allar líkur á því að flokkurinn myndi tapa fylgi næst. Miklu nær er að horfa á meðalfylgi flokksins sem er tæplega 37 % og þá sést að tapið er ekki eins mikið eða rétt um 3 %.
En hver voru markmið Samfylkingarinnar í þessum kosningum? Jú, það voru þrjú helstu markmið. Númer eitt var að steypa Sjálfstæðisflokknum og Davíð Oddssyni af stóli og fella ríkisstjórnina. Það tókst ekki. Númer tvö var að verða stærri en Sjálfstæðisflokkurinn. Það tókst ekki. Númer þrjú var að koma Ingibjörgu Sólrúnu inn á þing. Það tókst ekki. Hvernig getur flokkur sem setur sér þrjú markmið fyrir kosningarnar og tekst ekki að ná neinum af þeim, sagst vera sigurvegari? Enn og aftur er það ofar mínum skilningi.
Sjálfstæðisflokkurinn hafði verið í ríkisstjórn í 12 ár og sótt var að honum sem aldrei fyrr. Markmið Sjálfstæðisflokksins var allan tímann mjög skýrt. Að ríkisstjórnin héldi velli. Og viti menn! Það tókst!
